Tablica nr 18 – Górażdże, Ród von Binkowski

Górażdże to jedyny i oficjalny przysiółek Kocur. W swojej historii nosił nazwy: Guradze[1], Gorazdze,  Guradzie, Gurasdze[2] oraz Berghäuser (domy na wzgórzu)[3]. Nazwa wywodzi się od imienia Gorazd[4].           Na mapie z 1827 roku widnieją na tym terenie jeden lub dwa domy i tak też teren ten jest opisany w dokumentach gminy Szemrowice: „Gurasdze (Górażdże) – pustkowie (nazwa jednego lub kilku domów)[5].   W spisie miejscowości w 1859 roku przysiółek Górażdże (Guradze) zapisano jako Einzelne Häuser (pojedyncze domy)[6]. Na jednej z map pochodzącej z XIX wieku Górażdże zapisane są jako Flur Malichow[7].  W 1858 roku spis ludności mieszkańców przysiółka Górażdże podaje dane: gospodarstwa rolne 3 szt, 3 domy mieszkalne, 29 mieszkańców, wszyscy katolicy[8]. 1 października 1874 roku w danych Urzędu Cywilnego w Dobrodzieniu odnajdujemy Guradze (Górażdże) jako samodzielną jednostkę administracyjną[9]. Na przełomie XIX i XX wieku następuje wchłonięcie przysiółka Górażdże do Kocur. Obecnie składają się one z siedmiu zabudowań, głównie gospodarstw rolnych oraz remizy strażackiej połączonej z Centrum Aktywności Wiejskiej.

Według przekazu pani Koźlik, mieszkanki Kocur  (pochodzącej z rodu Binkowski), Górażdże zamieszkiwał od 1666 roku do 1929 roku ród szlachecki von Binkowski. Jest to jedyna rodzina z tytułem szlacheckim, która mieszkała na terenie  Kocur. Jeden z byłych księży z parafii Szemrowice wspomina widziany podczas odwiedzin kolędowych w Kocurach akt nadania tytułu szlacheckiego rodzinie Binkowski, na którym był podpis głowy rodu w postaci trzech X, co świadczyło o braku umiejętności pisania.

Mieszkanka Górażdży z dziećmi. Źródło: Archiwum prywatne

Na terenie sołectwa Kocury mieszkają jeszcze potomkowie rodu von Binkowski.

W dobrodzieńskiej kronice A. Weltzla czytamy, że  „za chłopa Johanna Binkowskiego z Kocur, zmarłego 5 sierpnia 1870, ofiarowano 100 talarów na rocznicę w kościele filialnym[10].

Do 1945 roku wybudowano obok siedem nowych domów, zamieszkałych przez bliższą lub dalszą rodzinę von Binkowski. Po 1945 roku część rodzin wyemigrowała z Kocur lub członkowie rodzin zostali wywiezieni.

W posiadłości Binkowskich znajdowała się jedna z miejscowych kuźni.  Około 1930 roku z inicjatywy mieszkańców przysiółka, również na terenie posiadłości Binkowskich powstała dzwonnica. Dzwon na niej zawieszony dzwonił codziennie na Anioł Pański o godzinie 12:00, a jego wyraźny głos było słychać aż w Malichowie. Był używany w przypadku pożaru  oraz do oznajmiania śmierci mieszkańca. Obecnie dzwonnica z zabytkowym dzwonem znajduje się obok budynku Centrum Aktywności Wiejskiej w Kocurach.

Wnuk Andreasa Binkowski wraz z żoną na weselu w Ligocie-sierpień 1933 r.
Źródło: Archiwum prywatne.

Aby upamiętnić powstanie na tym terenie miejscowości Kocur i Malichowa został ufundowany głaz narzutowy z pamiątkową tablicą przez Stowarzyszenie Brzozowa Dolina.


Kamienny obelisk. Źródło: Archiwum prywatne.

[1]Mapa 1929 Rosenberg

[2]P. Kuc „Kościelne dzieje Szemrowic”  Lubliniec 2003 s. 31

[3]Mapa Guttentag

[4]S. Durok, E. Goszyk artykuł „Z historii naszych wsi”, „Echo Dobrodzienia” nr 32/1999 s. 8

[5]P. Kuc „Kościelne dzieje Szemrowic”  Lubliniec 2003 s. 31

[6] https://obc.opole.pl/dlibra/publication/905/edition/1084/content  s. 24

[7]Mapa Oberförsterei Guttentag 1913

[8]S. Durok, E. Goszyk artykuł „Z historii naszych wsi”, „Echo Dobrodzienia” nr 30/1999 s. 11

[9]https://szukajwarchiwach.pl/8/220/0/-#tabZespol

[10] P. Mrozek „Miejsca historyczne i obiekty przyrodnicze na trasie wycieczki rowerowej w sołectwie Kocury” Dobrodzień-Kocury 2018 s. 54

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *